آخرین اخبار : 

مسجد جامع داراب، شاهکار معماری ایرانی

عصر داراب؛ جلیل سلمان؛ مسجد جامع داراب را باید یکی از بی نظیرترین بناها از حیث معماری دانست. این مسجد از لحاظ سبک بنا در نوع خود در ایران بسیار بی نظیر و دارای مشخصه های منحصربفردی است. مسجد جامع داراب یکی از بناهای تاریخی و ارزشمند سرزمین ایران است که در مرکز شهرستان داراب و در محله بازار واقع شده است.
در مقاله داراب پایتخت ایالتی در مورد این مسجد آمده است:”این بنای جالب توجه به برج مدور یا مناره هایش در گوشه ها و سالنی ستوندار در میان آنها به شکل چنان برجسته ای از نوع مساجد متداول در ایران متمایز می گردد که برایش نمونه هایی هندسی تصویر شده است.”
اختلاف نظر بر سر قدمت این بنای تاریخی منجر به انتشار مقالات مختلفی از طرف پژوهشگران در کتب تاریخی شده است. در این میان برخی از نویسندگان قدمت آنرا پیش از دوران صفویه و حدود دوران ایلخانان مغول می دانند و برخی مقارن با شکل گیری شهرستان داراب و جمعی نیز آنرا نزدیک به سلطنت شاه طهماسب دانسته و معماری آنرا متأثر از بناهای قبل از صفویه از جمله عمارت آجری عصر سلجوقی می دانند.
ساختار کلی مسجد به دلیل وجود شباهت با عمارت خدای خانه مسجد عتیق شیراز(از بناهای قرون اولیه هجری قمری) و همچنین مشابهت آن با یکی از عمارت های تاریخی کشور هندوستان همواره مورد توجه نویسندگان مختلف قرار گرفته است. مصطفوی معتقد است وضع ساختمان مسجد جامع داراب ترکیب مخصوصی است که با مساجد معمولی ایران اختلاف دارد. وی در کتاب اقلیم پارس، مسجد جامع داراب را به عمارت اعتمادالدوله تهرانی-پدر نورجهان: ملکه ایرانی هندوستان-که در شهر آگرای هند واقع شده شبیه می داند.
مصطفوی، نفوذ هنر ایرانی در هند را نیز کتمان نمی نماید و معتقد است ساختمان مسجد جامع داراب می تواند قدیمی تر از عمارت اعتمادالدوله تهرانی در هند باشد. وی ادامه می دهد از قراریکه آقای منوچهر چهره نگار در قبال استفسار نگارنده مرقوم داشته اند نزدیک به رو به روی درب ورودی بزرگ مسجد جامع داراب لوحه سنگی در ارتفاع دو یا دو متر و نیمی از کف زمین بر جبهه خارجی دیوار شمالی شبستان نصب بوده که تاریخ بنای مسجد و وقفنامه مربوط به آنرا در برداشته است و چون لوحه در محل خود نیست تاریخ قطعی ساختمان مسجد را نمیتوان معین نمود.
انسیه نظری نویسنده مقاله مسجد جامع داراب، یادگاری از دل تاریخ می نویسد: در مناره های مسجد چندین سنگ نبشته بوده که هم اینک تنها یکی که مربوط به معافیت مالیاتی تجار داراب در دوره قاجاریه می باشد باقیمانده است که در تابستان سال ۱۳۷۹ به موزه سنگ های تاریخی هفت تنان شیراز انتقال داده شده شده است.
متن این سنگ نبشته بشرح ذیل می باشد:
« چون منظور اصلی دعای خیر از برای سلامتی ذات ملکوتی صفات مبارک… اعلی حضرت قضاوت گستر اقدس همایون شهریاری المیرزا محمد خان حاکم جماعت تجار قصبه داراب بی بضاعت پریشان حال شده اند خواستند کز عهده تحصیلات دیوانی برآیند. لهذا در سنه قوی ائیل ایشان را معاف داشتم و اگر کسی دینار و درهمی از ایشان بگیرد به لعنت خدا و نفرین ملائکه گرفتار شود و به دعاگویی دولت قاهره و دعا بقای ذات مبارک حضرت مستطاب اشرف ارفع نواب والا شاهزاده رکن الدوله مشغول شدند. شهر صفر المظفر ۱۳۳۱»
این بنای ارزشمند در سال ۱۳۵۶ به شماره ۱۵۹۷ در فهرست آثار ملی ایران قرار گرفته و به ثبت رسیده است.

منابع:
– مصطفوی، محمد تقی، اقلیم پارس،مسجد جامع داراب، ص۴۹۳ به بعد
– حسینی فسایی، فارسنامه ناصری ،رستگار، ص۱۳۱۰
– کیانی، محمد یوسف، معماری ایران ،ص۸
– داراب شهر امام حسن مجتبی(ع)، مجتمع حسنیه،صص۷۱و۷۲
– کمانه، بهنیا،داراب در سفرنامه ها، خاطرات و کتب جغرافیایی،ص۱۷۵و۱۷۷
هوف، دیتریش،داراب، ص۶
– مسجد جامع داراب، بنایی بی نظیر از حیث معماری، خبرگزاری فارس،۳/۱۲/۹۰
– نظری، انسیه، مسجد جامع داراب، یادگاری از دل تاریخ، خبرگزاری رسالت ،۲۷/۳/۹۱

،532 (Copy) 531 (Copy) 534 (Copy) 535 (Copy) 533 (Copy) 528 (Copy) 529 (Copy) 530 (Copy)۲۷/۳/۹۱

 
© 2018 عصر داراب
Design Farsweb